bodrum escort bayangaziantep escortgaziantep escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortizmir escortankara escortataşehir escortjeux de pouletMebbistrendyol indirim koduCasibomslot siteleri https://en-iyi-10-slot-siteleri.comstarzbet adamsah.netbetmatikgrandbettingtruvabetbahiscasinotarafbetbahiscommariobetbetistmarkajbetbetinematadornetcasibombelugabahisbetebet1xbetasyabahiscasinovalediscountcasinoelexbetfavoribahisbahiscombahiscombelugabahisbelugabahisbetistbetistceltabetceltabetklasbahisklasbahismariobetmariobetrestbetrestbettarafbettarafbettipobettipobetcasibomcasibomcasibomcasibomstarzbetsahnebetlimanbetredwinmatadorbetmatadorbetbetkombetkomcasibomcasibomcasibomcasibom7slotsbahigobahis1000bahisalbaymavibaywinbetexperbetkanyonbetkolikbetkombetlikebetmatikbetnisbetonredbetorspinbetparkbetperbetroadbetsatbettiltbetturkeybetvole24wincratosslotelitbahisfavorisenfunbahisgorabethilbetikimisliimajbetintobetjasminbetjetbahiskralbetligobetlordbahismarsbahismeritkingmilanobetmobilbahismostbetmrbahisneyinenoktabetnorabahisoleybetonbahisonwinorisbetparmabetperabetpiabetpinuppokerbetapusulabetredwinrexbetromabetsahabetsavoybettingbetkombahis siteleriblackjack siteleriCasinoBonanzacasino bonanzadeneme bonusurulet sitelerisweet bonanzacasino sitelericasino sitelericasino sitelerisupertotobettulipbettumbetpadisahbetvdcasinovenusbetwinxbet7slotsasyabahisbahis1000bahisalbahsegelbaywinbetebetbetexperbetkolikbetmatikbetonredbetorspinbetroadbettiltbetturkeybetvolecasibomcratosslotdumanbetelitbahisextrabetfunbahisgorabetgrandpashabethilbetimajbetjasminbetkalebetkralbetlimanbetmaltcasinomarkajbetmatbetmilanobetmobilbahismostbetgirisneyinenorabahisonwinpalacebetparmabetperabetpokerbetaredwinrexbetrokubetsahabetsavoybettingtarafbettruvabettumbetxslotartemisbitbaymavibetebetbetkolikbetkombetperbettiltceltabetimajbetklasbahisligobetlimanbetmariobetmatbetneyinesahabetBeylikdüzü Escortbetpasrestbetklasbahisbetebetbelugabahistarafbetbetkombetistmarkajbetparibahisbetinegobahisbettiltbetnisbetsatbetorspinligobetbetkanyonbaywinrokubetcratosslotgorabetelexbetfunbahisartemisbetbetparkbetmatikoleybetbetlikekralbetperabetlimanbetsavoybettingintobetdiscount casinobahsegelmostbetbetroadjasminbethilbetvenüsbetasyabahisredwinbetkolikdinamobetmilanobetelitbahisorisbetpusulabetaresbetpolobetdumanbetmatbetpalacebetmrbahistulipbetnorabahismilosbetbetvoleonbahisbetexperbetperbahigopokerbetalordbahiscasinovalebetonredbahis1000baymaviakcebetnoktabetneyinefavorisenbetgitbetcupstarzbethiltonbetsetrabetmelbetbetnanokazandrapokerklasmaltcasinobodrum escort bayangaziantep escortgaziantep escortmaltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortizmir escortankara escortataşehir escortjeux de pouletMebbistrendyol indirim koduCasibomslot siteleri https://en-iyi-10-slot-siteleri.comstarzbet adamsah.netbetmatikgrandbettingtruvabetbahiscasinotarafbetbahiscommariobetbetistmarkajbetbetinematadornetcasibombelugabahisbetebet1xbetasyabahiscasinovalediscountcasinoelexbetfavoribahisbahiscombahiscombelugabahisbelugabahisbetistbetistceltabetceltabetklasbahisklasbahismariobetmariobetrestbetrestbettarafbettarafbettipobettipobetcasibomcasibomcasibomcasibomstarzbetsahnebetlimanbetredwinmatadorbetmatadorbetbetkombetkomcasibomcasibomcasibomcasibom7slotsbahigobahis1000bahisalbaymavibaywinbetexperbetkanyonbetkolikbetkombetlikebetmatikbetnisbetonredbetorspinbetparkbetperbetroadbetsatbettiltbetturkeybetvole24wincratosslotelitbahisfavorisenfunbahisgorabethilbetikimisliimajbetintobetjasminbetjetbahiskralbetligobetlordbahismarsbahismeritkingmilanobetmobilbahismostbetmrbahisneyinenoktabetnorabahisoleybetonbahisonwinorisbetparmabetperabetpiabetpinuppokerbetapusulabetredwinrexbetromabetsahabetsavoybettingbetkombahis siteleriblackjack siteleriCasinoBonanzacasino bonanzadeneme bonusurulet sitelerisweet bonanzacasino sitelericasino sitelericasino sitelerisupertotobettulipbettumbetpadisahbetvdcasinovenusbetwinxbet7slotsasyabahisbahis1000bahisalbahsegelbaywinbetebetbetexperbetkolikbetmatikbetonredbetorspinbetroadbettiltbetturkeybetvolecasibomcratosslotdumanbetelitbahisextrabetfunbahisgorabetgrandpashabethilbetimajbetjasminbetkalebetkralbetlimanbetmaltcasinomarkajbetmatbetmilanobetmobilbahismostbetgirisneyinenorabahisonwinpalacebetparmabetperabetpokerbetaredwinrexbetrokubetsahabetsavoybettingtarafbettruvabettumbetxslotartemisbitbaymavibetebetbetkolikbetkombetperbettiltceltabetimajbetklasbahisligobetlimanbetmariobetmatbetneyinesahabetBeylikdüzü Escortbetpasrestbetklasbahisbetebetbelugabahistarafbetbetkombetistmarkajbetparibahisbetinegobahisbettiltbetnisbetsatbetorspinligobetbetkanyonbaywinrokubetcratosslotgorabetelexbetfunbahisartemisbetbetparkbetmatikoleybetbetlikekralbetperabetlimanbetsavoybettingintobetdiscount casinobahsegelmostbetbetroadjasminbethilbetvenüsbetasyabahisredwinbetkolikdinamobetmilanobetelitbahisorisbetpusulabetaresbetpolobetdumanbetmatbetpalacebetmrbahistulipbetnorabahismilosbetbetvoleonbahisbetexperbetperbahigopokerbetalordbahiscasinovalebetonredbahis1000baymaviakcebetnoktabetneyinefavorisenbetgitbetcupstarzbethiltonbetsetrabetmelbetbetnanokazandrapokerklasmaltcasino
ԳիտաՆյութ Զավեն Բեկյան

Զավեն Բեկյան/Յաղագս տիեզերական շնչառության

27.10.2023
     

Իմացությունը, ճանաչողությունը ևս ունեն իրենց ֆիզիկան։ Առաջին հայացքից կարող է տարօրինակ թվալ, բայց ճշմարտության գաղափարը կարող է ունենալ և կապ ունի արագության հասկացության հետ։ Նախ՝ անհրաժեշտ է լինում ապահովել ճանաչողության գործընթացի որակը, այսինքն` հետազոտողի միտքը պետք է կարողանա առավելագույնս թափանցել հետազոտվող օբյեկտի էության՝ հատկությունների ամբողջության մեջ, ինչը պարտադիր, բայց ոչ բավարար առաջին պայմանն է։ Սակայն քանի որ ցանկացած հետազոտվող օբյեկտ դինամիկ, փոփոխվող երևույթ է, ապա կարևոր է դառնում նաև այն, որ հետազոտողի մտքի արագությունը (տվյալ դեպքում հետազոտողը կոնկրետ մի անհատ չէ, այլ տվյալ ժամանակահատվածում մարդկության հավաքական գիտական միտքը) համապատասխանի հետազոտության օբյեկտի փոփոխության արագությանը, այսինքն` այդ երկու արագությունների համապատասխանության դեպքում միայն կարող է բացահայտվել ճշմարտությունը։ Եթե չկա արագությունների այդ համապատասխանությունը, ապա առաջանում են երկու տեսակի մոլորություններ։ Եթե հետազոտության արագությունը hետ է մնում հետազոտվող օբյեկտի փոփոխության արագությունից, ապա ծագում է դոգմատիզմ, երբ հռչակված գաղափարն արդեն ուշացած է, օբյեկտը փոխվել է և այլևս նախկինում սահմանվածը չէ։ Եվ ընդհակառակը, եթե հետազոտության արագությունը մոլորությամբ առաջ է ընկել և արվում են շտապողական վարկածաբանության վրա հիմնված եզրահանգումներ, ապա այդ դեպքում էլ բախվում ենք ռելյատիվիզմի հետ։

    Մարդկային մտքի պատմության մեջ տեղի է ունենում ինչպես ուսմունքների, գաղափարախոսությունների փոխազդեցություն, այնպես էլ նմանությունների առաջացում միևնույն հիմքի, բազիսային գաղափարի ուղղությամբ շարժման, շարժման վեկտորի ընդհանրության պատճառով։ Օրինակ, նմանություններ կան նեոպլատոնականության և քրիստոնեության գաղափարների միջև, բայց դա ոչ թե ազդեցության, այլ ՄԻԵՎՆՈՒՅՆ ԲԱՑԱՐՁԱԿ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅԱՆ վրա բևեռված լինելու հետևանք է։ Այդպիսի ընդհանրություններ կան նաև դաոսականության, նեոպլատոնիզմի և, ասենք, Մարտին Հայդեգերի գաղափարների միջև։ Դաոսականությունը խոսում է Անանվանելի Դաոյի և Անվանելի Դաոյի մասին, Անանվանելի Դաոն բանականությամբ անհնար է սահմանել, այն Պերճախոս Լռության մեջ է ընկողմանած, իսկ Անվանելի Դաոն տեսանելի, զգայելի, սահմանելի իրեղեն աշխարհն է։ Նեոպլատոնականությունը խոսում է Միասնականի և նրա արտահեղման՝ էմանացիայի մասին։ Միասնականը (երևի՝ Թումանյանի ասած «անճառ Մինը») նույնպես անանվանելի՝ Անասելի է, բանականությամբ անսահմանելի, իսկ իր արտահեղվածքն արդեն՝ ճանաչելի՝ իբրև աշխարհ և իրականություն, տիեզերք։ Հայդեգերը անիմանալի Ոչինչը (որն ամենևին էլ դատարկությունը չէ) պայմանավորում է իմանալի, ճանաչելի Գոյի առկայությամբ։ ԱՄԲՈՂՋԸ դաոսականության դեպքում Անանվանելի և Անվանելի դաոների միասնությունն է, նեոպլատոնականության դեպքում՝ Միասնականի և նրա արտահեղվածքի միասնությունը, իսկ ըստ Հայդեգերի, որն այդ ամբողջն անվանում է կեցություն, Ոչինչի և Գոյի միասնությունը։ Այս երեք գաղափարախոսությունների դեպքում էլ Բարձրակարգը «իջնում» և պայմանավորում է Ցածրակարգի գոյությունը, և ապա հակընթաց շարժմամբ Ցածրակարգը՝ կատարելագործմամբ՝ նորից վերադառնում է Բարձրակարգին։ Իսկ ի՞նչ անհրաժեշտություն կա, որ Բարձրակարգն իջնի Ցածրակարգին, ո՞րն է այս Հավերժական Վերադարձի իմաստը։ Դաոսականությունը դա բացատրում է Անանվանելի Դաոյի «հանգստի» անհրաժեշտության հանգամանքով, մի տեսաբան՝ Հարթմանը, դա անվանում է մետաֆիզիկական աղետ, երբ Բարձրակարգը ներունակությամբ չի «դիմանում» սեփական ճնշմանը և յուրատեսակ միստիկ պայթյուն է տեղի ունենում և այլն։ Ստոիկները խոսում են «պնևմայի» մասին, որը եթե հանրամատչելի բացատրությամբ մեկնաբանենք՝ Աստծո ստեղծարար «փչված շունչն» է։ Դե, որտեղ շունչ՝ այնտեղ էլ շնչառություն։ Ուրեմն կարելի է ենթադրել, որ Բացարձակի շնչառությունը կազմված է, բնականաբար՝ Ներշնչելու և Արտաշնչելու գործընթացներից։

No Comments

Leave a Reply