Միջնադարյան փիլիսոփա, աստվածաբան, Հիպոյի եպիսկոպոս Սուրբ Օգոստինոս Երանելու (կամ Սուրբ Ավգուստինուս Ավրելիուս) 413–426 թթ. գրած (որոշ աղբյուրներում նաև 427թ) De civitate Dei contra paganos (Աստծո քաղաքի մասին՝ ընդդեմ հեթանոսների) խորագրով տրակտատը՝ արևմտյան աշխարհի աստվածաբանական, քրիստոնեաջատագովական (որոշակիորեն հակաճառական), փիլիսոփայական (ինչ-որ իմաստով նաև պատմական) մտքի
Այսպես կոչված անկման (décadence) գրականությունը համակարգային բնույթ ունի: Այս գործերը ստեղծել են առավել բանիմաց, առավել հնարամիտ և երբեմն նույնիսկ առավել խոր գրողներ, ի տարբերություն նախորդների, որոնց աշխատանքները վեր են հանել բոլոր հաշվարկելի արդյունքները, պահպանել, դասակարգել, ի մի բերել լավագույնն ամբողջից, որքանով այն հնարավոր
Մարդն ապացուցում է, որ միտք ունի, երբ որոշակի անկախություն է ցուցաբերում այլոց ակնկալիքների նկատմամբ: Նա զարմանք է առաջացնում, և այդ զարմանքը ստիպում է նրան մի պահ ավելի ազատ, ավելի արագաշարժ, ավելի խորաթափանց երևալ նրանցից, ում հետ նա խոսում է: Նրանք մնում են զարմացած
I Մաքրեք երկիրը փառասերներից, տխմարներից, հոգով ու սրտով տկարներից, բնաջնջեք դյուրահավատներին, երկչոտներին, անձանց, որոնք պարզապես լոկ գլխաքանակ են կազմում, ոչնչացրեք երեսպաշտներին, ավերեք կոպտություններն ու ողջ հասարակությունը դառնում է անհնարին։ Խիստ անհրաժեշտ է, որ կարգն իշխի, որ լինեն մեծ թվով մարդիկ, որոնք շատ զգայուն
