maltepe escortbostancı escortanadolu yakası escortankara escortataşehir escortjeux de pouletMebbistrendyol indirim kodubetmatikistanbul escort bayanseocasibom girişistanbul escortescort bayan ankaragrandpashabetgrandpashabetcasibomjojobetjojobet girişJojobet güncel girişjojobetjojobetgaziantep escortgaziantep escorthacklinkmarsbahismarsbahis girişmilanobetmarsbahisgüvenilir slot sitelericasibomgates of olympushttps://www.wcle.org/https://www.birbuketmeyve.com/sweet bonanzacasibomcasibomcasibom girişcasibomgrandpashabet girisgrandpashabetgrandpashabetmarsbahisgüvenilir bahis sitelericasibomasyabahis girişjojobetsahabetcasibom girişmatbetbetpark girişonwin girişmatbet girişholiganbetcasibombahsegelpusulabetmarsbahisimajbetdumanbetmatbetsahabetjojobetnakitbahisjojobetbetebetdeneme bonusumatbetmatbet girişhacklinkextrabet girişJojobet216dinamobetdinamobetmatbetcasibomcasibomjojobetjojobet girişcasibomjojobetcasibommarsbahismarsbahis girişjojobetgrandpashabet girişjojobetmarsbahis girişmarsbahismarsbahisOnwinMarsbahisMarsbahisMarsbahisMaltepe otelkartal otelataşehir otelKadıköy günlük kiralık daireÜsküdar otelleriağva günlük kiralık daireMaltepe günlük kiralık dairependik günlük kiralık daireağva otelleri
Կարինե Ռաֆայելյան Հրատապ

«Հայերի նման լուսավոր մի ազգ ուզում են հետամնաց սարքել»

25.04.2020

Ardi.am-ը զրույցի է հրավիրել արվեստաբան Մարտին Միքայելյանին՝ պարզելու, թե ինչպես է նա լցնում ինքնամեկուսացումի իր շրջանը և ինչ խորհուրդ ունի՝ այն լցնելու մտահոգությամբ ապրողներին:

-Պարո՛ն Միքայելյան, այս օրերի խառնիխուռն զգացողություններից կարո՞ղ է արվեստի գործ ծնվել:

-Այո՛, անպայման կծնվեն այդ թեմայով գործեր: Իմ վիճակից ելնելով՝ հաստատ կասեմ, որ լինելու են այդպիսի գործեր: Ես ինքս, որ հեշտ չեմ աշխատում, շատ պահանջկոտ եմ այն բանի հանդեպ, ինչ որ պիտի ստեղծվի, նկատում եմ, որ ինչ-որ բաներ ստեղծվում են, ինչ-որ բաներ գտնվում են այս օրերին: Եվ ասեմ, որ ես ավելի եմ հավանում այս օրերի մեր վիճակը, քան շատ ավելի կազմակերպված երկրներինը: Սոցիալական իմաստով մենք ավելի ճիշտ վիճակում ենք գտնվում կորոնավիրուսի պայմաններում: Մեր ղեկավարության կազմակերպած քայլերն ինձ դուր են գալիս: Թեև հիմա մեզ մոտ հիվանդացության աճ կա, բայց և այնպես մեր վիճակը շատ ավելի մարդկային է: Լուկաշենկոն ասում է՝ փոխանակ մարդկանց հանեք արևի տակ, բանտարկել եք: Ես հավանեցի նրա այս տեսակետը:

-Ի՞նչ եք կարծում, ինքնամեկուսացումին դիմակայելու լավագույն դեղատոմսը ո՞րն է:

-Ժամանակը, օրը բովանդակությամբ լցնելու լավագույն դեղատոմսը, ոչ միայն ինքնամեկուսացումի օրերին, այլև առհասարակ, գիրքն է: Քանի որ հիմա մենք ունենք ազատ ժամանակ, կուզենայի, որ մարդիկ գիրք կարդան, հատկապես՝ երիտասարդները, որոնք, ցավոք, գիրք չեն սիրում: Բայց կուզենայի հրավիրել այսօրվա երիտասարդների ուշադրությունը մի շատ կարևոր գրքի վրա: Հատկապես այս օրերին, երբ նշում ենք Հայոց ցեղասպանության 105-ամյակը, երբ կարիք ունենք ճիշտ գնահատելու մեր անցյալը, ներկան ու ապագան, այդ և այդպիսի գրքերը առավել կարևոր են դառնում: Խոսքս Հենրի Լինչի աշխատության մասին է:

Հենրի Լինչ

Իռլանդական ազնվական տոհմից սերող անվանի հայագետ, աշխարհագետ, ճանապարհորդ, հասարակական-քաղաքական գործիչ Հենրի Լինչը, որ նաև Անգլիայի պառլամենտի անդամ էր, 1800-ականների վերջին Հայաստան կատարած երկու այցելությունների ժամանակ հավաքած նյութերի հիման վրա 1901թ. գրել է «Հայաստան. ուղևորություններ ու ուսումնասիրություններ» աշխատությունը, որը կազմված է երկու հատորից՝ «Ռուսահայաստան» ու «Տաճկահայաստան»։ Աշխատությունը պարունակում է արժեքավոր տեղեկություններ Հայաստանի պատմության, աշխարհագրության, ժողովրդագրության, հայ բանահյուսության վերաբերյալ, ինչպես նաև վիճակագրական նյութեր։

Լինչը ավարտել էր Գերմանիայի Հայդերբերգի համալսարանը: Նրա մորական տատը հայ էր՝ Սեբաստիայից (ես էլ միշտ մտածում էի՝ ինչու է Լինչն այդքան նման մեր Դանիել Վարուժանին, որը նույնպես Սեբաստիայից էր): Նրա գիրքը 1901-ին լույս է տեսել Լոնդոնում՝ անգլերեն, 1910-ին՝ Թիֆլիսում՝ ռուսերեն: 1913-ին գրքի համառոտ տարբերակը արևմտահայերեն հրատարակվել է Կոստանդնուպոլսում՝ Լևոն Լարենցի թարգմանությամբ: Կարծեմ ես Թեհրանում էլ եմ տեսել այդ գրքի հայերեն հրատարակությունը (եթե չեմ սխալվում): Երբ Լինչին հարցնում են, թե ինչու է որոշել հայագետ դառնալ, հայերի մասին այդպիսի գիրք գրել, բացատրում է, որ Հնդկաստանից դեպի Արևմուտք ընկած տարածաշրջանի բոլոր երկրներին վերաբերող քաղաքական թնջուկը գտնվում է Հայաստանում, և այստեղ է հնարավոր այդ թնջուկը քանդել-ուսումնասիրել: Հիմա, երբ մենք մեր անկախ պետականությունն ունենք, զարմանում եմ, որ այդ գիրքը չի թարգմանվում և հրատարակվում հայերեն:

-Գուցե խանգարող հանգամանքնե՞ր կան:

-Այո՛, կան: Գիտե՞ք ինչու լայն ճանաչման չեն արժանացնում այդ գիրքը, որովհետև 1910-ի հրատարակության առաջաբանում թարգմանիչը գրել է, թե Լինչը Ռուսաստանի և Թուրքիայի մասին խոսում է անգլիական տեսանկյունից: Փակագծերը չբացեմ:


-Առանց բացելու էլ պարզ է, որ Լինչը Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև զուգահեռներ է տարել, ընդհանրություններ տեսել:

-Այո՛: Նա գրել է, և շատ կոպիտ, որ հայերի նման լուսավոր մի ազգ այդ երկու երկրներն ուզում են հետամնաց սարքել: Մենք պետք է այս գիրքը թարգմանենք ու հրատարակենք, մեզ ի՞նչ, թե Լինչի տեսակետը կարող է ոմանց դուր չգալ:

-Փաստորեն, գիրք հրատարակելու հարցում անգամ մենք շարունակում ենք աշխարհաքաղաքական խնդիրներից կախված լինել:

-Այո-այո: Ես չեմ ուզում՝ մեր աշխարհաքաղաքական այս ու այն գծերը խախտվեն: Ես վաղուց արդեն երիտասարդ հեղափոխական չեմ: Բայց ուզում եմ, որ Հայաստանն իրեն լավ զգա, ուժեղ լինի, չխանգարեն, որ զարգանա: Հայաստանին պետք է ժամանակ տալ: Եվ ոչ միայն Հայաստանին է դա պետք, այլև Հայաստանի նման այլ երկրներին աշխարհում, որոնք առճակատման մեջ են հարևանի հետ:

Դուք ուզում եք այն, ինչ բոլորս ենք ուզում: Կարծում եք՝ այդ ցանկությունը երբևէ կդառնա՞ իրողություն, Հայաստանը երբևէ կուժեղանա՞ այնքան, որ իր քայլերը չպայմանվորի արտաքին ինչ-որ հանգամանքների թելադրանքով, ինչ-որ երկրների և նրանց ղեկավերների քմահաճությամբ:

-Ես կարծում եմ, որ Հայաստանին երբեք թույլ չեն տա շատ ուժեղանալ: Բայց հնարավոր է ինչ-որ մի տեղ հասնել, երբ չենք կարոտի սովետական ժամանակները. այդ ժամանակներում Հայաստանը բավական լավ վիճակում էր: Ես ո՛չ կոմունիստ եմ եղել, ո՛չ էլ սովետական գաղափարախոսության պաշտպան եմ, բայց չեմ կարող չասել, որ Հայաստանի գիտությունը, մշակույթը, որոշ չափով նաև տնտեսությունը կարգին վիճակի մեջ էին այն ժամանակ: Ուզում եմ, որ Հայաստանի համար գան լավ ժամանակներ:

Զրուցը՝ Կարինե Ռաֆայելյանի

1 Comment

  • Reply Ջոնսոն Աղաբաբայեան 23.06.2020 at 23:40

    Ողջոյն ձեզ
    Ես կարդացիմ այս հարցազրույցը
    Հետաքրքիր էր,
    Կարելի է խնդրեմ որ Պրն Միքայելեանի հետ կապեվելու որեևէ հեռախօսա համար ինձ փոխանձեք։
    Շնորհակալութիւն

  • Leave a Reply